Dünyada Ceviz: Çin’den Şili’ye Ceviz Haritası ve Türkiye’nin Yeri
Dünyada en çok ceviz hangi ülkede üretilir? Uluslararası Kuruyemiş Konseyi (INC) verileriyle Çin, ABD, Şili, Ukrayna ve Türkiye’nin ceviz üretimi.
Ceviz, binlerce yıldır Anadolu’dan Orta Asya’ya uzanan geniş bir coğrafyanın ağacı. Bugün ise üretim haritası epey değişmiş durumda: Dünyadaki cevizin büyük kısmı birkaç ülkeden geliyor ve bu ülkelerin bahçelerinde giderek aynı çeşitler öne çıkıyor.
2023/24 sezonunda dünya ceviz üretimi
Uluslararası Kuruyemiş ve Kuru Meyve Konseyi (INC) verilerine göre 2023/24 sezonunda dünya kabuklu ceviz üretimi yaklaşık 2,64 milyon ton oldu. Ülkelere göre dağılım şöyle:
| Ülke | Üretim (kabuklu, ton) |
|---|---|
| Çin | 1.350.000 |
| ABD | 743.890 |
| Şili | 176.448 |
| Ukrayna | 78.000 |
| Türkiye | 65.000 |
| İran | 40.000 |
| Romanya | 34.500 |
| Fransa | 28.000 |
Çin tek başına dünya üretiminin yarısına yakınını karşılıyor. ABD’de üretimin neredeyse tamamı Kaliforniya’dan geliyor. Güney yarımkürede yer alan Şili ise hasadını mart–mayıs arasında yaptığı için kuzey yarımkürenin “boş” aylarında dünya pazarının en önemli tedarikçisi.
Türkiye: Hem üretici hem büyük tüketici
Türkiye aynı sezonda yaklaşık 65 bin ton üretimle dünyanın ilk beş üreticisi arasında yer aldı ve üretim bir önceki yıla göre belirgin şekilde arttı. Bu artışın arkasında son yıllarda kurulan, sulanan ve modern çeşitlerle dikilen kapama bahçeler var. Yine de Türkiye geleneksel olarak cevizi çok seven bir ülke olduğu için tüketiminin bir bölümünü ithalatla karşılıyor.
Bahçelerin ortak dili: Chandler
Kaliforniya ve Şili’nin yükselişinde ortak bir isim var: Chandler. Kaliforniya’da fidan satışlarının yaklaşık yüzde 90’ı, Şili’de üretimin yaklaşık dörtte üçü bu çeşitten. Açık renkli içi ve kolay kırılan kabuğu, onu ihracat pazarlarının da aradığı ceviz yapıyor.
Neden yerli ve taze?
Dünya ticaretinde ceviz, hasattan aylar sonra ve uzun deniz yolculuklarından geçerek raflara ulaşabiliyor. Yerli bahçeden gelen ceviz ise hasat mevsimine yakın tüketilebiliyor; özellikle yaş ceviz gibi kısa ömürlü ürünler ancak bu sayede sofraya taze gelebiliyor.
Sık sorulan sorular
Dünyada en çok ceviz hangi ülkede üretilir?
INC verilerine göre 2023/24 sezonunda en büyük üretici yaklaşık 1,35 milyon ton kabuklu cevizle Çin’dir. Onu ABD ve Şili izler.
Türkiye ceviz üretiminde kaçıncı?
INC’nin 2023/24 verilerine göre Türkiye yaklaşık 65 bin ton kabuklu cevizle dünyanın ilk beş üreticisi arasındadır.
Kaynaklar
Bu yazıdaki bilgiler aşağıdaki kaynaklardan derlenmiş, metin özgün olarak hazırlanmıştır.
